Cụm chủ đề
Phật giáo Việt Nam
Từ Khương Tăng Hội tới Trúc Lâm và Phật giáo Việt Nam hiện đại.
kham-pha:phat-giao-vn
· 18 bài
Bài trụ cột
Vệ tinh (đào sâu lát cắt)
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 9 phút Bồ Tát Thích Quảng Đức (góc lịch sử) Thích Quảng Đức (khoảng 1897–1963) là một hòa thượng Việt Nam, tự thiêu ngày 11/6/1963 tại Sài Gòn để phản đối chính sách kỳ thị Phật giáo. Sự kiện gây chấn động thế giới, về sau ngài được Phật giáo Việt Nam tôn xưng là Bồ Tát.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Cư trần lạc đạo: tu ngay giữa đời thường (Trúc Lâm) 'Cư trần lạc đạo' nghĩa là 'ở giữa cõi trần mà vui với đạo' — tinh thần Thiền phái Trúc Lâm do Phật Hoàng Trần Nhân Tông sáng lập. Bạn không cần bỏ nhà cửa, công việc, gia đình để tìm đạo. Đạo ở ngay trong cách bạn sống đời thường — ăn cơm, làm việc, đối đãi với người — một cách tỉnh thức và an nhiên.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút HT. Thích Minh Châu và công trình dịch kinh Nikāya Hòa thượng Thích Minh Châu (1918–2012) là dịch giả đã chuyển dịch năm bộ kinh Nikāya từ tạng Pāli sang tiếng Việt — Trường Bộ, Trung Bộ, Tương Ưng, Tăng Chi và Tiểu Bộ. Công trình này đặt nền cho việc nghiên cứu Phật giáo Nguyên thủy bằng tiếng Việt và ảnh hưởng sâu rộng đến học giới.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Khương Tăng Hội: sơ tổ Thiền Việt Nam Khương Tăng Hội (mất khoảng năm 280) là vị tăng gốc Khương Cư, lớn lên ở Giao Châu, được nhiều nhà nghiên cứu xem là sơ tổ Thiền học Việt Nam. Ngài dịch kinh, chú giải pháp an-ban thủ ý và truyền thiền sang Đông Ngô, đặt nền cho Phật giáo Việt buổi đầu.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Lý Thái Tổ và Phật giáo thời Lý Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn, 974–1028) là vị vua khai sáng nhà Lý, dời đô về Thăng Long năm 1010. Lớn lên trong chùa và được giới tăng sĩ hậu thuẫn, ông trọng Phật giáo, cho dựng chùa, đãi tăng, đặt nền cho thời đại Phật giáo hưng thịnh nhất lịch sử Đại Việt.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Phật hoàng Trần Nhân Tông và Trúc Lâm Trần Nhân Tông (1258-1308) là vị vua nhà Trần hai lần lãnh đạo kháng Nguyên, sau nhường ngôi lên Yên Tử tu hành và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm. Ngài được tôn là Phật hoàng, nêu tinh thần cư trần lạc đạo: tu ngay giữa đời.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 9 phút Tam giáo (Phật – Nho – Đạo) ở Việt Nam và 'tam giáo đồng nguyên' 'Tam giáo' chỉ ba truyền thống tư tưởng lớn cùng tồn tại trong văn hóa Việt: Phật giáo, Nho giáo và Đạo giáo (Lão giáo). 'Tam giáo đồng nguyên' là quan niệm rằng ba dòng này tuy khác gốc nhưng có thể bổ sung, hòa hợp trong đời sống tinh thần người Việt — Phật lo phần tâm linh giải thoát, Nho lo trật tự xã hội và đạo làm người, Đạo lo dưỡng sinh và thuận tự nhiên.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Tam tổ Trúc Lâm: dòng thiền thuần Việt Tam tổ Trúc Lâm là ba vị tổ khai sáng và xác lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử thời Trần: Trần Nhân Tông (Điều Ngự Giác Hoàng), Pháp Loa và Huyền Quang. Đây được xem là dòng thiền mang bản sắc Việt, hợp nhất nhiều dòng thiền cũ và gắn đạo với đời.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 9 phút Thiền sư Huyền Quang: tam tổ Trúc Lâm Huyền Quang (khoảng 1254–1334), tên thật Lý Đạo Tái, là vị tổ thứ ba của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Theo sử liệu, ngài đỗ đại khoa rồi xuất gia, nối pháp Pháp Loa, nổi tiếng về thi ca và đời sống thanh đạm, đạm bạc nơi non cao.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 11 phút Thiền sư Khuông Việt (Ngô Chân Lưu) Khuông Việt (933–1011), tục danh Ngô Chân Lưu, là thiền sư Việt Nam thuộc dòng thiền Vô Ngôn Thông. Theo sử liệu, ngài là vị tăng đầu tiên được phong Tăng thống thời Đinh, từng tham gia việc nước thời Đinh và Tiền Lê, để lại bài từ tiễn sứ nổi tiếng.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 9 phút Thiền sư Liễu Quán Liễu Quán (khoảng 1667–1742) là thiền sư người Phú Yên, sống thời chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Ngài nối pháp dòng Lâm Tế và khai mở một chi phái thiền mang đậm bản sắc Việt — dòng Liễu Quán — với bài kệ truyền pháp còn ảnh hưởng sâu rộng đến nay.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Thiền sư Pháp Loa: nhị tổ Trúc Lâm Pháp Loa (1284–1330) là nhị tổ Thiền phái Trúc Lâm, đệ tử kế thừa của Trần Nhân Tông. Ngài tổ chức tăng đoàn, in ấn kinh điển, xây dựng chùa viện và soạn thư tịch, đưa Trúc Lâm thành dòng thiền có hệ thống dưới thời Trần.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 9 phút Thiền sư Thích Nhất Hạnh và pháp môn chánh niệm Thích Nhất Hạnh (1926–2022) là thiền sư người Việt có ảnh hưởng quốc tế, người phổ biến rộng rãi chánh niệm trong đời sống hằng ngày và khái niệm "đạo Phật dấn thân". Pháp môn của ngài nhấn mạnh sống tỉnh thức trong từng hơi thở, bước chân và việc làm thường nhật.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Thiền sư Vạn Hạnh Vạn Hạnh (mất khoảng năm 1018) là một thiền sư Việt Nam thời Tiền Lê và đầu thời Lý, thuộc dòng thiền Tỳ-ni-đa-lưu-chi. Ngài nổi tiếng vừa thông Phật pháp vừa am hiểu thế sự, có vai trò quan trọng trong việc Lý Công Uẩn lên ngôi, mở ra triều Lý.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 10 phút Trúc Lâm Yên Tử và Phật hoàng Trần Nhân Tông Trúc Lâm Yên Tử là thiền phái Phật giáo do vua Trần Nhân Tông sáng lập cuối thế kỷ 13, hợp nhất các dòng thiền thời Lý - Trần thành một thiền phái mang bản sắc Việt. Tinh thần cốt lõi là 'cư trần lạc đạo': sống giữa đời mà vẫn an trú trong đạo.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 12 phút Tuệ Trung Thượng Sĩ Tuệ Trung Thượng Sĩ (1230–1291), tên thật Trần Tung, là một cư sĩ Thiền tông đời Trần, anh ruột của Hưng Đạo Vương và là bậc thầy ấn chứng cho vua Trần Nhân Tông. Ngài tiêu biểu cho thiền nhập thế: sống giữa đời, không chấp tướng xuất gia mà vẫn đạt chỗ thâm sâu của đạo.
- Vệ tinh 🏯 Khám phá ⏱ 9 phút Vua Trần Thái Tông và Khóa Hư Lục Trần Thái Tông (1218–1277) là vị vua đầu triều Trần và là một trong những thiền giả – cư sĩ lỗi lạc của Phật giáo Việt Nam. Ông để lại Khóa Hư Lục, tác phẩm thiền học bàn về vô thường, sám hối và tu tâm ngay giữa đời làm vua.