Cụm chủ đề
Niết-bàn & giác ngộ
Diệt đế: đoạn tận tham sân si, không phải hư vô hay thiên đường.
giao-ly:niet-ban
· 11 bài
Bài trụ cột
So sánh & định vị
Vệ tinh (đào sâu lát cắt)
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 10 phút A-la-hán là gì? Bậc giải thoát đoạn tận phiền não trong đạo Phật A-la-hán là bậc đã tu tập viên mãn, đoạn tận mọi phiền não (tham, sân, si), thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử và đạt Niết bàn ngay trong đời này. Đây là quả vị giải thoát cao nhất theo truyền thống Phật giáo Nguyên thuỷ. \"A-la-hán\" có nghĩa là \"bậc xứng đáng được cúng dường\" và \"bậc đã giết sạch giặc phiền não\".
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 10 phút Ba cửa giải thoát: Không, Vô tướng, Vô nguyện Ba cửa giải thoát (tam giải thoát môn) là ba lối quán chiếu đưa tâm tới giải thoát: Không (sự vật không có tự tánh độc lập), Vô tướng (buông mọi hình tướng cố định để nắm bắt), và Vô nguyện (không còn mong cầu, dong ruổi tìm cầu trong sinh tử). Cả ba là một thực tại nhìn từ ba phía.
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 13 phút Bốn quả Sa-môn: từ Tu-đà-hoàn đến A-la-hán Bốn quả Sa-môn (tứ quả Thanh văn) là bốn chặng giải thoát theo Phật giáo Nguyên thuỷ: Tu-đà-hoàn (Nhập lưu), Tư-đà-hàm (Nhất lai), A-na-hàm (Bất lai) và A-la-hán. Mỗi quả tương ứng với việc đoạn trừ dần mười kiết sử trói buộc chúng sinh vào luân hồi, từ thân kiến cho đến vô minh sau cùng.
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 11 phút Duyên giác (Bích Chi Phật) là gì? Duyên giác (Bích Chi Phật, pratyekabuddha) là bậc tự mình giác ngộ nhờ quán chiếu lý duyên khởi, không nương thầy trong đời không có giáo pháp Phật, và không thiết lập giáo đoàn để truyền dạy rộng rãi. Đây là một trong ba loại giác ngộ bên cạnh Thanh văn và Chánh đẳng giác.
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 9 phút Giác ngộ là gì? Hiểu đúng về sự tỉnh thức trong đạo Phật Giác ngộ là sự tỉnh thức trọn vẹn — thấy rõ sự thật về khổ, vô thường và vô ngã, và nhờ đó dứt sạch tham, sân, si để được giải thoát an lạc. \"Phật\" nghĩa là \"người tỉnh thức\". Giác ngộ không phải phép màu hay quyền năng siêu nhiên, mà là kết quả của một quá trình tu tập trí tuệ và đạo đức.
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 10 phút Kiết sử là gì? Mười sợi dây trói buộc (thập kiết sử) Kiết sử (saṃyojana) là mười phiền não trói buộc chúng sinh vào vòng luân hồi: thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ, tham dục, sân, sắc ái, vô sắc ái, mạn, trạo cử và vô minh. Đoạn trừ dần các kiết sử này tương ứng với bốn quả Thánh từ Tu-đà-hoàn đến A-la-hán.
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 11 phút Nhất-xiển-đề và Phật tánh phổ quát Nhất-xiển-đề (icchantika) là hạng chúng sinh bị xem là đoạn mất thiện căn, khó thành Phật. Phật giáo Đại thừa, qua Kinh Đại Bát Niết Bàn, cuối cùng khẳng định ngay cả nhất-xiển-đề cũng có Phật tánh và rốt ráo có thể thành Phật — một tuyên bố về tính phổ quát của khả năng giác ngộ.
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 10 phút Thanh văn thừa là gì? Thanh văn thừa (Śrāvakayāna) là cỗ xe tu tập của hàng đệ tử nghe lời Phật dạy mà thực hành, lấy Tứ diệu đế và Bát chánh đạo làm nền, hướng đến quả vị A-la-hán và giải thoát khỏi vòng sinh tử. Đây là một trong những con đường nền tảng của Phật giáo.
- Vệ tinh 📜 Giáo lý ⏱ 11 phút Tứ thánh quả: Tu-đà-hoàn → Tư-đà-hàm → A-na-hàm → A-la-hán Tứ thánh quả là bốn quả vị giải thoát trong Phật giáo Nguyên thủy: Tu-đà-hoàn (Nhập lưu), Tư-đà-hàm (Nhất lai), A-na-hàm (Bất lai) và A-la-hán. Mỗi quả đoạn trừ dần các kiết sử (sợi dây trói buộc) cho đến khi A-la-hán đoạn tận hoàn toàn phiền não và chấm dứt luân hồi. Đây là lộ trình chứng đắc theo thứ tự từ thấp đến cao.